Вылучаецца восем ключавых кампетэнцый беларускага вучня, неабходных для самарэалізацыі, здаровага і ўстойлівага ладу жыцця, працаўладкавання, актыўнай грамадзянскай пазіцыі і сацыяльнай інтэграцыі грамадзян. Усе ключавыя кампетэнцыі лічацца аднолькава важнымі, і асноўныя складнікі адной кампетэнцыі будуць садзейнічаць развіццю другой. Фармаванне ключавых кампетэнцый мусіць адбывацца комплексна ў працэсе навучання на ўроках па ўсіх вучэбных прадметах і пазакласных занятках. Для школьнай адукацыі не менш важным, чым разуменне саміх кампетэнцый, з’яўляецца веданне настаўнікамі таго, як дапамагчы іх развіваць.
Лічбавая кампетэнцыя праяўляецца як упэўненае, крытычнае і адказнае выкарыстанне лічбавых тэхналогій і ўзаемадзеянне з імі для навучання, працы і ўдзелу ў грамадскім жыцці.
Культурная кампетэнцыя праяўляецца як здольнасць творча выяўляць ідэі, сэнсы, пачуцці ў розных мастацкіх формах: музыцы, літаратуры, выяўленчым мастацтве і г.д; дасведчанасць у культурнай сферы і актыўны ўдзел у культурным жыцці.
Сёння дашкольнікі і малодшыя школьнікі ў асноўным з’яўляюцца пасіўнымі спажыўцамі лічбавых тэхналогій пры адсутнасці крытычнага стаўлення да інфармацыі і ацэнкі карысці выкарыстання гаджэтаў, бавячы час за праглядамі сумнеўнай якасці відэа і гульнявога кантэнт. Гэта ўстаноўка не адэкватна ўздзейнічае на эмацыйны і псіхічны стан дзіцяці і спрыяе залежнасці ад гаджэтаў ці інфармацыйнага кантэнту. Сітуацыя пагаршаецца тым, што цікавасць да лічбавых тэхналогій у дзяцей дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту не ўлічана і не рэалізавана ў вучэбных праграмах пачатковай адукацыі. Некаторыя бацькі гэта разумеюць і даюць магчымасць дзецям рэалізаваць сваю цікавасць да лічбавых тэхналогій праз наведванне гурткоў ці курсаў па робататэхніцы, канструяванню лега, элементарнаму праграмаванню ці тэхнамейкерству. Асобныя настаўнікі праблему таксама добра разумеюць і актыўна выкарыстоўваюць у сваёй педагагічнай дзейнасці метады і прыёмы, якія дазваляюць вучням на ўроках і дома выкарыстоўваць інструменты гаджэтаў для выканання заданняў і стварэння творчых праектаў.
На занятках выяўленчым мастацтвам можна эфектыўна развіваць культурную кампетэнцыю ў інтэграцыі з лічбавай і спрыяць станаўленню асобы, здольнай не толькі эстэтычна ўспрымаць навакольны свет, але і пераўтвараць яго на аснове ўласных творчых задумаў не толькі ў рэальным, але і віртуальным свеце. Адметнай асаблівасцю заняткаў з’яўляецца знаёмства навучэнцаў з творчасцю вядомых мастакоў, атрыманне ведаў пра пэўныя стылі выяўленчага мастацтва і апрабацыя іх на практыцы, асваенне магчымасцей камп’ютарнай графікі ў інтэрпрэтацыі мастацкіх твораў і генерацыі выяў з выкарыстаннем штучнага інтэлекту.
Культурная кампетэнцыя развіваецца праз далучэнне навучэнцаў да мастацка-творчай дзейнасці з дапамогай вывучэння мастацкіх твораў, стварэння выяў і аб’ёмных інсталяцый з выкарыстаннем паперы, кардону, фарбаў, падручнага матэрыялу.
Лічбавая кампетэнцыя развіваецца праз перанос створаных выяў у віртуальнае асяроддзе камп’ютарнай графікі (Paint, Scratch, Lego Digital Designer і інш), генерацыі выяў штучным інтэлектам (Fusion brain, ruDall-e).
Такім чынам педагог атрымлівае магчымасць арганічна ўключыць вучня ў вучэбную, пазнавальную і творчую дзейнасць, садзейнічаць развіццю мастацкіх здольнасцей, фарміраванню вопыту вырашэння творчых задач па стварэнню канкрэтных вобразаў і аб’ектаў, форм і прадметаў.
Прапануем настаўнікам тэматычную распрацоўку.
Тэма: Экспрэсіянізм
Мэта настаўніка: фарміраванне ведаў аб эспрэсіянізме і творчасці яго прыхільнікаў у працэсе асваення мастацкіх тэхнік, стварэння выяў з дапамогай графічнага рэдактара Paint і прыкладанняў з інтэграцыяй штучнага інтэлекту.
Задачы:
- вызначыць асаблівасці мастацкіх твораў экспрэсіяністаў і на практыцы асвоіць спосабы стварэння творчых работ выяўленчымі сродкамі, сродкамі камп’ютарнай графікі і штучнага інтэлекту;
- удасканальваць мастацкія здольнасці вучняў у працэсе работы з выяўленчымі сродкамі (фарбы, каляровая папера, пластылін), сродкамі графічнага рэдактара Paint і нейрасеткай ruDall-e; садзейнічаць самарэалізацыі творчых ідэй; развіваць творчае ўяўленне і крытычнае мысленне
- выхоўваць эстэтычны густ, аўтарскі падыход стваральнага характару.
Абсталяванне і матэрыялы: мульцімедыйная ўстаноўка, каляровы прынтар, камп’ютары з выхадам у інтэрнэт, папера для малявання, гуашавыя фарбы, каляровы пластылін, мастыхін, пэндзлі, клей.
Арганізацыйны момант: праверка наяўнасці матэрыялаў і гатоўнасці тэхнікі.
Знаёмства з тэмай і мэтай урока
Сёння на ўроку вы пазнаёміцеся з такім напрамкам выяўленчага мастацтва, як экспрэсіянізм; навучыцеся вызначаць мастацкія творы ў гэтым напрамку; пазнаёміцеся з творчасцю вядомых мастакоў і паспрабуеце сябе ў якасці экспрэсіяністаў, стварыўшы работы фарбамі, на камп’ютары і з дапамогай штучнага інтэлекту.
Знаёмства навучэнцаў з асаблівасцямі экспрэсіянізму як плыні і напрамку мастацкай дзейнасці
Знаёмства вучняў з прадстаўнікамі экспрэсіянізму і іх творчасцю. Вучні разглядаюць мастацкія творы вядомых мастакоў, засяроджваючы ўвагу на змесце, сродках выразнасці і тэхніках яго стварэння.
Замацаванне новага матэрыялу. Паглыбленне ў творчую дзейнасць мастакоў праз гульні і асваенні аўтарскіх мастацкіх тэхнік
Практычная работа.
Вучням прапануецца пабыць у ролі мастака і намаляваць букет кветак у стылі Ван Гога фарбамі на паперы з дапамогай масціхіна.
Вучням прапануецца стварыць выяву свайго малюнка ў графічным рэдактары Paint
Вучням, прапануецца скарыстацца нейрасеткай ruDall-e, каб стварыць выяву кветак у стылі Ван Гога
Падвядзенне вынікаў.
У працэсе працы настаўнік захоўвае і раздрукоўвае работы вучняў.
Арганізацыя выставы творчых прац вучняў у стылі экспрэсіянізму. Аналіз работ і вызначэнне асаблівасцей экспрэсіянізму, параўнанне работ створаных рукамі, камп’ютарам і штучным інтэлектам.
